Finance en de weerbaarheid van de supply chain

Waarom de keten structureel verandert en wat dit betekent voor de controller

De supply chain staat zelden stil, maar de afgelopen jaren is de dynamiek structureel veranderd. Waar ketens vroeger vooral werden geoptimaliseerd op kosten en efficiency, draait het nu om wendbaarheid, risicobeheersing en voorspelbaarheid. Dit maakt de veerkracht en wendbaarheid van de supply chain tot een strategisch thema en daarmee ook tot een expliciete verantwoordelijkheid voor Finance & Control.

Waarom is de supply chain zo sterk in beweging?

De veranderlijkheid van de supply chain is geen tijdelijke verstoring, maar het gevolg van meerdere structurele ontwikkelingen:

• Geopolitieke onzekerheid: Handelsspanningen, sancties, oorlogen en veranderende handelsverdragen hebben directe invloed op:
  • beschikbaarheid van grondstoffen,
  • transportkosten,
  • betrouwbaarheid van leveranciers.

Dit zorgt voor onzekerheid in levertijden én kostenstructuren.

• Toenemende afhankelijkheid van mondiale ketens: Veel organisaties zijn sterk afhankelijk geworden van een beperkt aantal leveranciers of productielanden. Zodra daar verstoringen optreden, werkt dit direct door in:
  • voorraden,
  • omzet,
  • cashflow.

• Volatiele vraag en kortere planningshorizons:  Klanten verwachten snellere levering, maatwerk en flexibiliteit. Tegelijk is de vraag minder voorspelbaar geworden door economische schommelingen en veranderend consumentengedrag. Forecasts worden sneller achterhaald.

•  Duurzaamheid en wetgeving: Nieuwe wet- en regelgeving (zoals rapportageverplichtingen en ESG-eisen) dwingt organisaties om hun ketens transparanter te maken. Denk aan:
  • herkomst van grondstoffen,
  • CO₂-impact,
  • sociale omstandigheden bij leveranciers.

Dit beïnvloedt inkoopkeuzes en kostenmodellen.

• Digitalisering en data-beschikbaarheid: Meer data betekent meer inzicht, maar ook hogere verwachtingen. Besluiten moeten sneller, beter onderbouwd en met real-time informatie worden genomen. Dat vraagt om andere systemen én vaardigheden.

Wat betekent dit voor Finance & Control?

Deze ontwikkelingen maken duidelijk dat supply chain-beslissingen niet langer alleen operationeel zijn. Ze hebben directe financiële impact op:

• werkkapitaal,
• marges,
• risico-exposure,
• continuïteit van de organisatie.

De rol van finance verschuift daardoor van achteraf verklaren naar vooruitkijken en meebeslissen.

De controller als verbinder in een veranderende keten

Controllers spelen een sleutelrol door:

• Scenario-analyses te maken van verstoringen in de keten (bijvoorbeeld leveringsvertragingen of stijgende inkoopprijzen);
• Financiële impact inzichtelijk te maken van alternatieve leveranciers, voorraden of buffers;
• KPI’s te verbinden: operationele supply chain KPI’s (zoals leverbetrouwbaarheid en voorraadrotatie) koppelen aan financiële stuurinformatie;
• Cashflow-effecten te modelleren bij veranderingen in doorlooptijden of betaalcondities.

Waarom dit juist nú aandacht vraagt

De supply chain zal ook de komende jaren blijven veranderen. Organisaties die finance vroegtijdig betrekken bij ketenbeslissingen:

• reageren sneller op verstoringen,
• beheersen risico’s beter,
• en creëren meer strategische wendbaarheid.

Voor controllers betekent dit: meer invloed, maar ook meer verantwoordelijkheid.

Niet door alles te willen beheersen, maar door inzicht, scenario’s en financiële consequenties helder op tafel te leggen.

Hoe pakken jullie dit aan in jullie organisatie?